مطالعات بین رشته ای قرآن و الهیات

مطالعات بین رشته ای قرآن و الهیات

تحلیل قرآن محور اختصاصات پیامبر اکرم (ص) در مقایسه با دیگران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری رشته علوم و معارف نهج البلاغه، واحد تهران جنوب، دانشگاه پیام نور، تهران –
2 استاد یار گروه الهیات و معارف اسلامی، واحد خوی، دانشگاه آزاد اسلامی ،خوی – ایران
10.22034/isqt.2026.116642
چکیده
پیامبران همگی دارای فضائل و کمالات معنوی بالایی هستند و خداوند در قرآن آنها را با صفات عالی و نیکو توصیف کرده است که در برخی از این صفات با یکدیگر اشتراک دارند و بعضی از این اوصاف فقط دربارة پیامبر یا پیامبرانی خاص آمده است. پیامبر اکرم (ص) به عنوان خاتم پیامبران، خاتم همه فضایل و کمالات است و خداوند او را به اوصافی می‌ستاید که هیچ کسی را با آن اوصاف نستوده است. پژوهش حاضر با هدف تبیین اختصاصات منحصربه‌فرد پیامبر اکرم(ص) بر اساس آیات قرآن کریم، تفاسیر و منابع معتبر، از طریق روش توصیفی-تحلیلی انجام شده است. یافته‌ها نشان می‌دهد که آن حضرت در ابعاد دنیوی واخروی دارای امتیازات بی‌بدیلی است؛ در بعد دنیوی، شرح صدر موهبتی بدون درخواست، در مقایسه با انبیائی چون موسی(ع) که آن را طلب کردند. عبودیت مطلق با خطاب قرآنی «عَبْدُهُ» که بیانگر اتصال به اسم اعظم «هُوَ» و عبادت مبتنی بر محبت. رحمت عام برای تمام مخلوقات و خاص برای مؤمنین. معراج با شهود بی‌حجاب تا «قَابَ قَوْسَیْنِ» فراتر از میقات موسی(ع) و مکاشفه ابراهیم(ع) و خاتمیت با تأکید بر جهان‌شمولی رسالت و مصونیت قرآن از تحریف. در بُعد اخروی، دارای مقام شهادت بر انبیاء وشفاعت کبری (مقام محمود ) به‌عنوان نخستین شافع پذیرفته‌شده است. این ویژگی‌ها در دو محور اختصاصات دنیوی و اخروی جمع‌بندی می‌شود که جایگاه ایشان را به‌عنوان «خاتم انبیاء» و «اسوة حسنة» در نظام هستی تثبیت می‌کند.
کلیدواژه‌ها

موضوعات



مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 06 اردیبهشت 1405