مطالعات بین رشته ای قرآن و الهیات

مطالعات بین رشته ای قرآن و الهیات

واکاوی مفهوم ومصادیق شهادت و نقش تمدن‌ساز آن در پویایی جامعه از منظر قرآن کریم

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
معارف اسلامی، دانشکده ادبیات وعلوم انسانی، آزاد شهرکرد، شهرکرد، ایران
10.22034/isqt.2026.15076.1038
چکیده
شهادت در آموزه‌های قرآنی، نه یک فرجام مادی و پایان حیات، بلکه تجلی عالی‌ترین مراتب «شهود» و عبور آگاهانه از حیات ملکی به حیات جاویدان ملکوتی است.مسئله اصلی این پژوهش، واکاوی معناشناختی شهادت و شناسایی مصادیق آن به منظور تبیین سازوکارهای تأثیرگذاری این فرهنگ بر پویایی و تمدن‌سازی جامعه از منظر وحی است. این پژوهش با روش توصیفی-تحلیلی و با تکیه بر منابع کتابخانه‌ای و استناد به آموزه‌های قرآنی وتفاسیر معتبر به تبیین موضوع می‌پردازد. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که شهادت در قرآن ریشه در «شهود» و حضور آگاهانه در ساحت حق دارد و مصادیق آن طیف گسترده‌ای از جهاد میدانی تا هجرت و پایداری بر عقیده را در بر می‌گیرد. نقش تمدن‌ساز شهادت از طریق «ترس‌زدایی» از مرگ و بازتعریف آن به عنوان کمال تجلی می‌یابد؛ این فرایند با گشودن بن‌بست‌های راهبردی و جایگزینی روحیه ایثار به جای منفعت‌طلبی فردی، منجر به تولید قدرت نرم و تقویت انسجام اجتماعی می‌شود. در نتیجه، شهادت به عنوان یک فناوری اجتماعی قدسی، با تبدیل خون شهید به منبع الهام‌بخش حرکت‌های اصلاحی و جلوگیری از رخوت جامعه، پویایی مستمر تمدن را در مواجهه با بحران‌ها تضمین نموده و جامعه را به سوی بنیان‌های تمدنی نوین و الهی پیش می‌برد.
کلیدواژه‌ها
موضوعات


مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 19 شهریور 1405