مطالعات بین رشته ای قرآن و الهیات

مطالعات بین رشته ای قرآن و الهیات

بررسی سنت‌های تاریخیِ قرآن کریم و نقش آنها در جامعه‌سازی ایمانی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
دانشگاه شهرکرد
چکیده
قرآن کریم سرشار از سنت های تاریخی است که انتقال و به کارگیری آنها نقش بسزایی در هدایت انسان و جامعه سازی ایمانی دارد. این نوشتار با رویکرد توصیفی-تحلیلی در صدد پاسخ به این سوال است که نقش سنت های تاریخی قرآن بر جامعه سازی ایمانی چیست؟ یافته های تحقیق نشان می دهد وحدت و یکپارچگی، دوری از اختلاف و ستیز، عبرت از شکست و پیروزی جوامع و تاریخ گذشتگان، دوری از طغیان و فساد، رعایت ارزش ها و معیارهای اخلاقی، امید به تشکیل حکومت صالحان و... از جمله سنت های تاریخی قرآنی است که عمل کردن و به کار گیری آنها در هدایت انسان و ساخت جامعه ایمانی تاثیر بسزایی دارد. به کارگیری چنین سنت هایی، جامعه را در مسیر تعلیم و تربیت، ایجاد امید و امید آفرینی به آینده، تشویق به همبستگی اجتماعی، شکل گیری هویت دینی، توجه به توحید و معاد و عمل به تکالیف و ارزش های اخلاقی و... هدایت می کند. در سایه چنین جامعه ای که انسان می تواند به اوج عزت و کمال و صلاح و رشد برسد.
کلیدواژه‌ها

1.     قرآن کریم
2.     نهج‌البلاغه
3.     جرجانی، سید شریف، (۱۳۲۵ق)،‌ شرح مواقف، قاهره، مؤسسه السعادة.
4.     جعفری، یعقوب، (۱۳۹۷)، آیات بیّنات (تفسیر آیات منتخب تاریخی در قرآن کریم)، قم، نشر معارف، چاپ اول.
5.      جمعی از نویسندگان، (۱۳۶۲)، درآمدی بر جامعه شناسی اسلامی، بی‌جا، دفتر همکاری حوزه و دانشگاه.
6.     حر عاملی، محمد بن حسن، (۱۳۸۰)، وسائل الشیعه، قم، دلیل ما.
7.     حسینى همدانى، سید محمد، (۱۴۰۴ق)، انوار درخشان در تفسیر قرآن، تحقیق محمد باقر بهبودى‏، تهران، کتابفروشى لطفى‏، چاپ اول.
8.     سید محمد باقر موسوى همدانى‏، (۱۳۷۴)، ترجمه تفسیر المیزان، قم، دفتر انتشارات اسلامى جامعه‏ى مدرسین حوزه علمیه قم‏، چاپ پنجم.
9.     صافی گلپایگانی، لطف الله، (۱۳۹۱)، سلسله مباحث مهدویت ترجمه (منتخب الاثر)، قم، واحد بین الملل دفتر حضرت آیت الله صافی گلپایگانی، چاپ پنجم.
10.                        طباطبائی، محمد حسین، (۱۴۱۷ق)، المیزان فی تفسیر قرآن الکریم،  قم، دفتر انتشارات اسلامى جامعه‏ى مدرسین حوزه علمیه قم‏، چاپ پنجم.
11.                        طوسى، محمد بن حسن، (بی تا)، التبیان فى تفسیر القرآن، تحقیق احمد قصیر عاملی، بیروت،‏ دار احیاء التراث العربى، چاپ اول.
12.                        قرائتی، محسن، (۱۳۸۸)، تفسیر نور، تهران، مرکز فرهنگی درس­هایی از قرآن، چاپ سوم.
13.                         مطهری، مرتضی، (۱۳۶۷)، عدل الهی، قم، درا، چاپ سوم.
14.                        مکارم شیرازی، ناصر، (۱۳۷۴)، تفسیر نمونه، تهران، دار الکتب الإسلامیة، چاپ اول.
15.                        مکارم شیرازی، ناصر، (۱۴۲۶ق)، نفحات القرآن، قم، مدرسه الامام علی بن ابی طالب( ع)، چاپ اول.
16.                        مکارم شیرازی، ناصر، (۱۴۲۸ق)، مختصر الامثل، قم، درسه الامام علی بن ابی طالب( ع)، چاپ اول.