مطالعات بین رشته ای قرآن و الهیات

مطالعات بین رشته ای قرآن و الهیات

ارزش و چیستی آن بر اساس آیات قرآن کریم

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
استادیار، گروه معارف اسلامی، دانشگاه فرهنگیان شهرکرد، ایران.
چکیده
ارزش از پایه­ای­ترین و اساسی­ترین مفاهیم و مؤلّفه­های فرهنگ محسوب می­شود. با این وصف نوع تلقّی از اطلاق یا نسبیّت ارزش­ها، نوع نگاه به منشأ و اساس ارزش­ها و نیز چگونگی تقسیم­بندی از آنها، تأثیراتی مهم و در عین حال گوناگون در نگاه به فرهنگ جوامع می­گذارد. نسبیّت یا عدم نسبیّت فرهنگی، خوب و بد بودن فرهنگ­ها، انسانی بودن یا الهی بودن فرهنگ، پیرو یا پیشرو بودن فرهنگ و بسیاری دیگر از این تقسیم بندی­ها در گرو نگرش به ارزش و نوع تقسیم­هایی است که از ارزش­ها صورت می­گیرد. مقاله حاضر به شیوة کتابخانه­ای و تحلیلی در صدد است تا ضمن ارائة تقسیم‌بندی جدید از ارزش­ها، منشأ ارزش­ها را تبیین نموده، اعتباری بودن یا حقیقی بودن ارزش­ها را تعیین کرده و در نهایت پاسخی برای نسبیّت یا مطلق بودن ارزش­ها پیدا کند. این مقاله حاوی نظریۀ جدیدی در حوزۀ ارزش­ها است که نه اطلاق را می­پذیرد و نه نسبیت را. ملاک ارزش داشتن حقانیت است.
کلیدواژه‌ها

1.   قرآن کریم
2.   جوادی آملی، عبدالله، (1379) معرفت شناسی در قرآن(تفسیر موضوعی قرآن کریم جلد 13)، (دوم) قم، مرکز نشر اسراء.
3.   جونز، و.ت.، (1362) خداوندان اندیشه سیاسی، جلد دوم قسمت اول، ترجمه علی رامین، (دوم) تهران، انتشارات امیرکبیر.
4.   دادبه، اصغر، (1387) کلیات فلسفه، (سی و سوم) تهران، انتشارات دانشگاه پیام نور.
5.   سبحانی، جعفر، (1379) مدخل مسائل جدید در علم کلام، (اول) قم، مؤسسه امام صادق (ع).
6.   شیلز، ادوارد، (1380) مقاله ارزش­ها و فرهنگ، ترجمه حسین ایمانی جاجرمی، مجموعه مقالات جامعه و فرهنگ، تدوین محسن فردرو و دیگران، (اول)، تهران، آرون.
7.   صداقتی فرد، مجتبی، (1388) جامعه­شناسی(کلیات، مفاهیم و پیشینه)، (سوم)، تهران، نشر ارسباران.
8.   کلینی، ابی­جعفر محمد، (1364) اصول کافی، ترجمه و شرح سید جواد مصطفوی، تهران، مؤسسۀ تحقیقاتی و انتشاراتی نور.
9.   کوئن، بروس، (1388) مبانی جامعه­شناسی، ترجمه و اقتباس غلامعباس توسلی و رضا فاضل، (بیست و دوم)، تهران، سمت.
10.  مصباح یزدی، محمدتقی، (1372)، جامعه و تاریخ از دیدگاه قرآن، (دوم) قم، مرکز چاپ و نشر سازمان تبلیغات اسلامی، چاپ دوم.
11.  مصباح یزدی، محمدتقی، (1376)، دروس فلسفه اخلاق، (ششم) تهران، انتشارات اطلاعات.
12.  مصباح یزدی، محمدتقی، (1381)، فلسفه اخلاق، (اول) تهران، شرکت چاپ و نشر بین الملل، چاپ اول.
13.  مصباح یزدی، محمدتقی، (1385)، پیش­نیازهای مدیریت اسلامی(مشکات 1ـ 2/6)،  (اول) قم، مرکز انتشارات مؤسسۀ آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره).
14.  مظفر، محمدرضا، (1388) المنطق، (یازدهم) قم، دارالعلم.