داستان حضرت ابراهیم (ع) در قرآن کریم، به‌عنوان الگویی بنیادین از احتجاج توحیدی در برابر شرک، جایگاهی محوری دارد. در این روایت، مفاهیم «الجحیم» و «الآلهه» علاوه بر بار معنایی ویژه‌ای که دارند، در ساختار گفتمانی قرآن، تقابل‌های اساسی میان توحید و شرک را نمایندگی می‌کنند. این پژوهش با کاربست رهیافت معناشناسی ساختاری توشیهیکو ایزوتسو، در پی واکاوی این دو مفهوم در بستر مناظرات حضرت ابراهیم (ع) و کشف لایه‌های پنهان معنایی در کاربردهای قرآنی آن‌هاست. روش تحقیق، توصیفی-تحلیلی و مبتنی بر تحلیل درون‌متنی و استخراج شبکه‌های معنایی واژگان کلیدی است. یافته‌ها حاکی از آن است که «الجحیم» در این سیاق، تنها نماد عذاب اخروی نیست، بلکه کارکردی احتجاجی در ابطال الوهیت‌های نامشروع دارد. همچنین «الآلهه» در نظام معنایی قرآن، در تقابلی مستقیم با «الله» قرارگرفته و در پرتو استدلال سلبی ابراهیم (ع)، به‌مثابه نماد شرک و انحراف از حق نمایانده می‌شود. این پژوهش نشان می‌دهد که تحلیل معناشناختی این مفاهیم، درکی ژرف‌تر از ساختار توحیدی قرآن و منطق احتجاجی آن پدید می‌آورد و با تأکید بر پیوند معناشناسی و گفتمان قرآنی، عرصه‌ای برای مطالعات میان‌رشته‌ای در حوزه زبان‌شناسی قرآنی و فلسفه دین می‌گشاید.