مطالعات بین رشته ای قرآن و الهیات

مطالعات بین رشته ای قرآن و الهیات

تحلیل ساختارشناختی کلام اثرگذار در تعاملات اجتماعی و آسیب‌های فرارو از منظر وحی و سیره معصومین(ع)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
استادیار گروه قرآن و حدیث دانشکده علوم انسانی دانشگاه تربیت مدرس
10.22034/isqt.2026.14984.1024
چکیده
مواجهه تمدن‌های بشری در عصر حاضر با بحران معنا و تشتت در الگوهای ارتباطی، بازگشت به ریشه‌های اصیل ارتباط کلامی را انکارناپذیر داشته است. چرا که در ارتباط، کلام تنها ابزار انتقال داده‌های خام نیست، بلکه سازه‌ای پیچیده است که مستقیماً بر ساختارشناختی و نظام ادراکی مخاطب اثر می‌گذارد. پژوهش حاضر درصدد پاسخگویی به این سوال است که وحی الهی و سیره معصومین (ع) بهره‌گیری از الگوهای کلامی خاص در فرآیند اثرگذاری بر ذهن و قلب انسان‌ها را برای هدایت و ارتقای تعاملات اجتماعی چگونه مهندسی کرده‌اند. بررسی توصیفی تحلیلی هندسه زبانی در قرآن و سیره اهل بیت(ع) گویای آن است که کلام نه تنها پیام، بلکه روش اندیشیدن، بصیرت‌افزایی، پیام‌شناسی هوشمند را به گونه‌ای به مخاطب منتقل می‌کند که سخنش متناسب با ظرفیت شناختی افراد تنظیم گشته، بیشترین اثرگذاری میدانی را دارا شود. الگوی ارتباطی مطلوب از منظر وحی، یک نظام فرآیندمدار است که هدف آن صیانت از آگاهی جمعی و ارتقای زیست اجتماعی است. کلام اثرگذار در این پارادایم، کلامی است که بتواند میان عقلانیت و عاطفه توازن برقرار کرده، با اصلاح فرآیندهای شناختی، زمینه‌ساز حیات طیبه و تمدنی نوین بر پایه پیوندهای وثیق انسانی گردد.
کلیدواژه‌ها

موضوعات



مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 08 اردیبهشت 1405