Interdisciplinary Studies of the Quran and Theology

Interdisciplinary Studies of the Quran and Theology

Investigating the Concept of Parenting Style in the Family from the Perspective of the Quran and Narrations

Document Type : Original Article

10.22034/isqt.2026.14879.1005
Abstract
The family is the first and most influential foundation for human upbringing and plays a decisive role in shaping children's character, behavior, and future. This study aims to examine the concept and styles of parenting from the perspective of the Quran and hadiths, and to compare them with the parenting styles common in Western psychology (authoritarian, permissive, and authoritative). The research method was library-based, relying on the analysis of verses, hadiths, and reliable research sources. The findings show that the authoritative style is closer to the Islamic approach to upbringing than the other two styles, yet it differs from it in its foundations, goals, and priorities; the Islamic style emphasizes rational and indirect supervision, avoidance of violence and imposition, attention to the child's abilities and character, and guiding the child toward moral, social, and spiritual growth. These findings can serve as a practical guide for today's parents and educators to draw simultaneously on religious teachings and the achievements of psychology in adopting a balanced, rational model suited to the developmental needs of children in contemporary society.
Keywords
Subjects

منابع
1.     قرآن کریم
2.     نهج‌البلاغه
3.     ابن‌شعبه حرانی، حسن بن علی، (1404ق)، تحف العقول عن آل الرسول، تحقیق علی‌اکبر غفاری، قم: مؤسسه النشر الاسلامی.
4.     اکبرزاده، فاطمه؛ کوچک‌سرایی، خانشی؛ و فریبرز، مرضیه، (1385)، «بررسی تیپ شخصیتی A در بیماران دارای افزایش فشارخون مراجعه‌کننده به کلینیک مرکز آموزشی درمانی سینا و شهید مدنی تبریز»، مجله علمی دانشگاه علوم پزشکی کردستان، (11)، صص. 1-6.
5.     امینی‌نژاد، مینا؛ و شاه‌نظری، مهدی، (1395)، «پیش‌بینی رضایت زناشویی براساس شیوه‌های فرزندپروری ادراک‌شده و سبک‌های هویت»، فصلنامه علمی مهارت‌های روان‌شناسی تربیتی، سال 7(2)، صص. 1-12.
6.     جیرانی، محسن؛ و عباسی، مهدی، (1397)، «تبیین الگوی فرزندپروری آسان براساس منابع اسلامی»، اسلام و پژوهش‌های روان‌شناختی، سال 4(2)، صص. 67-92.
7.     حرعاملی، محمد بن حسن، (1412ق)، تفصیل وسائل الشیعه الی تحصیل مسائل الشریعه، قم: مؤسسه آل‌البیت علیهم‌السلام لإحیاء التراث.
8.     حلی، ابن‌فهد، (1407ق)، عده الداعی و نجاح الساعی، قم: دارالکتب الاسلامی.
9.     خانجانی، زینب؛ پیمان‌نیا، بهرام؛ و هاشمی، تورج، (1395)، «پیش‌بینی کیفیت تعامل مادر ـ کودک با انواع اختلالات اضطرابی در کودکان دبستانی با توجه به ویژگی‌های فرهنگی مادران ایرانی»، اندیشه‌های نوین تربیتی، صص. 1-24.
10.  خدابخشی کولایی، آناهیتا؛ حسنی، شهرزاد؛ و فلسفی‌نژاد، محمدرضا، (1394)، «بررسی رابطه ولی ـ فرزندی و اختلالات برون‌نمود در کودکان با مادر شاغل و غیرشاغل»، مشاوره شغلی و سازمانی، سال 7(23)، صص. 1-12.
11.  خنکدار طارسی، محبوبه؛ سلحشوری، احمد؛ و وکیلی، هادی، (1395)، «بررسی انتقادی سبک فرزندپروری مقتدرانه براساس دیدگاه ائمه اطهار علیهم‌السلام»، مجله پژوهش در مسائل تعلیم و تربیت اسلامی، سال 24(33)، صص. 1-27.
12.  خواجه‌نوری، بیژن؛ و دهقانی، رودابه، (1395)، «مشکلات نوجوانان و ارتباط آن با نهاد خانواده: مورد مطالعه: رابطه تعارضات والدینی و سلامت روان نوجوانان»، دوفصلنامه جامعه‌شناسی نهادهای اجتماعی، سال 3(7)، صص. 37-66.
13.  رفاهی، ژاله؛ و طاهری، محمد، (1398)، «پیش‌بینی سبک‌های فرزندپروری مادران براساس طرح‌واره‌های اولیه و سبک‌های دل‌بستگی آنان»، زن و جامعه، سال 10(1)، صص. 167-195.
14.  رهبر، محمدتقی؛ و رحیمیان، محمدحسن، (1392)، اخلاق و تربیت اسلامی، تهران: سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه‌ها (سمت).
15.  سپهرمنش، زهرا؛ احمدوند، افشین؛ یاوری، پروین؛ و ساعی، رضوان، (1387)، «سلامت روان نوجوانان دبیرستانی شهر کاشان در سال 1383»، مجله تخصصی اپیدمیولوژی ایران، سال 4(2)، صص. 43-49.
16.  شاذلی، سید بن قطب بن ابراهیم، (1412ق)، فی ظلال القرآن، بیروت ـ قاهره: دارالشروق.
17.  طباطبایی، سید محمدحسین، (1388)، تفسیر المیزان، ترجمه سید محمدباقر موسوی همدانی، قم: دفتر انتشارات اسلامی جامعه مدرسین حوزه علمیه قم.
18.  عادل‌پور، محمدحسین، (1396)، «بررسی و مقایسه سبک‌های فرزندپروری از دیدگاه اسلام و دانشمندان غربی»، بصیرت و تربیت اسلامی، سال 4(43)، صص. 1-28.
19.  عیسی‌زاده، عیسی، (1390)، خانواده قرآنی (ویژگی‌ها و وظایف اعضای آن)، قم: مؤسسه بوستان کتاب.
20.  قدسی، علی‌محمد؛ و قائمی، مرتضی، (1393)، «بررسی تطبیقی سبک‌های فرزندپروری با سبک فرزندپروری امام علی (ع) در نامه سی‌ویکم نهج‌البلاغه»، پژوهشنامه نهج‌البلاغه، سال 2(8)، صص. 1-20.
21.  قره‌گوزلو، نادیا؛ عطادخت، اکبر؛ بشرپور، سجاد؛ و نریمانی، محمد، (1397)، «تحلیل مسیر سبک فرزندپروری مادران با مؤلفه‌ها و جهت‌گیری مذهبی آن‌ها»، دوفصلنامه علمی ـ پژوهشی روان‌شناسی بالینی و شخصیت (دانشور رفتار)، سال 16(1)، صص. 119-130.
22.  کلینی رازی، ابوجعفر محمد بن یعقوب بن اسحاق، (1367)، الکافی، تحقیق علی‌اکبر غفاری، تهران: دارالکتب الاسلامیه.
23.  کوخایی، آزاد؛ و رودمقدس، رمضانعلی، (1395)، «بررسی سبک‌های فرزندپروری در منابع اسلامی»، مجله بصیرت و تربیت اسلامی، سال 13(36)، صص. 1-22.
24.  متقی هندی، علاءالدین علی بن حسام‌الدین، (1409ق)، کنز العمال فی سنن الأقوال والأفعال، بیروت: مؤسسة الرسالة.
25.  مجلسی، محمدباقر، (1403ق)، بحارالانوار الجامعة لدرر أخبار الأئمة الأطهار، بیروت: مؤسسه الوفاء.
26.  مسلم بن حجاج، (1412ق)، صحیح مسلم، تصحیح محمد فؤاد عبدالباقی، قاهره: دارالحدیث.
27.  مغنیه، محمدجواد، (1424ق)، تفسیر الکاشف، تهران: دارالکتب الاسلامیه.
28.  مکارم شیرازی، ناصر؛ و جمعی از نویسندگان، (1371)، تفسیر نمونه، تهران: دارالکتب الاسلامیه.
29.  مکتوبیان بهارانچی، آسیه؛ کلانتر کوشه، سید محمد؛ و خوانین‌زاده، محمدحسین، (1394)، «ساخت و هنجاریابی پرسشنامه فرزندپروری در نگرش اسلامی»، مجله پژوهش در مسائل تعلیم و تربیت اسلامی، سال 23(27)، صص. 1-23.
30.  مینائی، اصغر؛ و نیکزاد، سپیده، (1396)، «ساختار عاملی و اعتبار نسخه فارسی پرسشنامه شیوه‌های فرزندپروری بامریند»، فصلنامه خانواده‌پژوهی، سال 13(49)، صص. 1-18.
31.  ناصری فدافن، ملکه؛ نوحی، شهناز؛ آقایی، حکیمه؛ و صبوری، محمدصادق، (1401)، «شناخت عوامل تأثیرگذار بر سبک فرزندپروری: یک پژوهش کیفی»، مجله مطالعات ناتوانی، صص. 1-11.
32.  نوری طبرسی، میرزا حسین، (1408ق)، مستدرک الوسائل و مستنبط المسائل، قم: مؤسسه آل‌البیت علیهم‌السلام لإحیاء التراث.
33.  نیک‌سیرت، فرشته؛ خادمی اشکذری، ملوک؛ و هاشمی، زهرا، (1395)، «رابطه شیوه‌های فرزندپروری والدین با انگیزش پیشرفت تحصیلی در دانش‌آموزان دختر»، فصلنامه اندیشه‌های نوین تربیتی، سال 12(4)، صص. 1-26.
34.  هادیان، سید علی؛ غروری‌راد، سید محمد؛ و آذربایجانی، مسعود، (1392)، «تأثیرات والدین بر دینداری فرزندان از منظر روان‌شناسی دین»، دوفصلنامه علمی ـ پژوهشی مطالعات اسلام و روان‌شناسی، سال 7(13)، صص. 1-22.
35.  یوسفیان، نعمت‌الله، (1385)، تربیت دینی فرزندان، قم: انتشارات زمزم هدایت.